معرفی باتیک

طراح گرافیک از این متن به عنوان عنصری از ترکیب بندی برای پر کردن صفحه و ارایه اولیه شکل ظاهری و کلی طرح سفارش گرفته شده استفاده می نماید

باتیک نامی است که به روش چاپ بر روی پارچه داده شده است که در آن با استفاده از ماده‌ای محافظ طرح به صورت دستی یا با استفاده از قالب بر روی پارچه زده میشود و یکی از قدیمیترین روشهای چاپ بر روی پارچه میباشد. مهرهایی که بر مزار فراعنه و مزارهای به جامانده از سکاها (اسکیت) یافته شده است، دلیل قدمت آن میباشد. اما منشا و محل اصلی پدید آمدن باتیک جزایر جاوه، اندونزی و سوماترا است.

اصول اصلی این روش چاپ بدین شرح است؛ انتقال ماده‌ای محافظ از طریق قالبهای فلزی یا چوبی بر روی پارچه و پرکردن بخشهای خالی.

روش چاپ باتیک در طول زمانی دراز از طریق جاده ابریشم به نقاط مختلف دنیا انتقال پیدا کرده است . بر اساس شرایط جغرافیایی و آب و هوایی تغییراتی در آن به وجود آمده است.

در مقاله‌ای که از سوی یاکرز کنی (Viendenkringkunsthoutland/Torhor, Belegium) در مجله تاریخ هنر به چاپ رسیده است منشا واژه باتیک را جاوه نوشته اند. در این مقاله منشا این واژه مورد بررسی قرار گرفته و ریشه واژه آمباتیک یافت شده است. واژه آمباتیک به معنای خال، نقطه، لکه و قطره میباشد، علاوه بر این در زبان جاوه واژه “تیک” نیز به معنای نقطه، قطره و شبیه قطره است. در همان مقاله، به دستنوشته‌ای در زبان جاوه اشاره شده است که واژه باتیک به معنای نقطه‌ای روشن در تاریکی قلمداد شده است.

تاریخچه باتیک

اگرچه منشا تکنیک باتیک را جاوه دانسته‌اند اما در مزار فراعنه مصر نیز با چاپهای باتیک روبرو شده‌ایم. بعد از بررسی این پارچه‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که تکنیک باتیک قبل از روشهای چاپ دیگر پدید آمده است. اشیای متفاوت، پوست حیوانات و گیاهان به عنوان قالب مورد استفاده قرار گرفته است. طرحها با استفاده از رنگهای به دست آمده از گلها و گیاهان رنگ شده اند. بعد از کشف رنگ، هنرمندان آن زمان برخی بخشهای پارچه را با استفاده از دوختن، به هم بستن و تا کردن طراحی نموده و سپس رنگ میزدند. استفاده از این روشها را در هدایای داده شده توسط تاجران جاده ابریشم قرون ۶ و ۷ میتوان دید. تا کردن و فشردن که با نام شیبوری نیز شناخته میشود از روشهای معمول آن دوران بوده و بعدها روش تریتیک که شامل دوختن و دگمه زدن میباشد به این روشها اضافه شده است. این روشهای رنگ آمیزی، در چین،‌ هندوستان و اندونزی مورد استفاده میباشد. این نوع پارچه‌ها در مزارهای یافته شده در کره جنوبی نیز یافت میشود. علاوه بر این، در برخی مناطق آریزونا، مکزیک، آمریکای شمالی نیز این تکنیک دیده شده است. حتی در برخی مناطق سوئد، مجارستان و چک و اسلواکی روشهای ساده شده این تکنیک دیده میشود. امروزه در آفریقای غربی نیز این روش مورد استفاده میباشد. زنان نیجریه‌ای لباسهایی که با استفاده از این روش تولید شده میپوشند. برخی از قبایل مناطق استوائی ترشح ماده‌ای محافظ از برخی درختان را کشف کرده‌اند. این کشف تبدیل به روش چاپ با استفاده از محافظ شده و امروزه در آسیای شرقی به صورت وسیعی مورد استفاده میباشد.

درباره هنرمند

علی نوری زاده  اولین بار در زمان  حضور خود در دانشگاه یزد به عنوان دانشجوی رشته طراحی پارچه و لباس با هنر چاپ باتیک (Batik) آشنا شد و بعد از مشاهده استودیو های باتیک در اسکو شیفته کار بر روی این رشته از هنر چاپ گردید. وی با پیروی از سبک باتیک و استفاده از شیوه هایی که قبلا توسط هیچ هنرمند فعال در زمینه باتیک آزمایش نشده بود، اقدام به خلق نوع جدیدی از آثار هنری زیر مجموعه باتیک نمود. آگاهی از نتیجه کار اثر هنری از الزامات طراحی می باشد و پیچیدگی موجود در پروسه طراحی به سبک باتیک باعث علاقه وصف ناپذیر این هنرمند به این سبک ویژه هنری شد. تنها پاسخ او به سوال چرایی انتخاب باتیک، عشق او به این سبک می باشد.

او به دلیل همین علاقه عمیق به باتیک ، ۱۲ سال گذشته از زندگی حرفه ای خود را صرف کار و توسعه این سبک هنری نموده است و اعتقاد دارد، ماموریت حرفه وی، زنده ساختن مجدد این هنر با استفاده از طراحی لباس به کمک عناصر باتیک می باشد، تا به این وسیله باتیک را وارد زندگی روزمره مدرن نماید. آثار هنرمند مشهور گوستاو کلیمت (Gustave Klimt) ، هنر خطاطی ایرانی و هنر تولید کاغذهای ابر و باد، سه منبع اصلی الهام این هنرمند برای طراحی روی پارچه به سبک باتیک  می باشند.

علی نوری زاده عضو انجمن طراحان پارچه و لباس ایران می باشد. او دارای مدرک فوق لیسانس هنر در رشته مد و طراحی پارچه از دانشگاه مارمارا می باشد و در آینده نزدیک مدرک دکتری خود را از این دانشگاه دریافت خواهد نمود. او سابقه حضور در بیش از ۱۵ نمایشگاه داخلی و بین المللی را در کارنامه خود دارد که نمایشگاه بین المللی هنر باتیک در کوالامپور مالزی (KLIB 2011) از جمله  این نمایشگاه ها به شمار می رود.

علی نوری زاده

طراح
درباره ژینور

ژینور برندى ایرانیست که به سال ٢٠١١ در کشور ترکیه و ایران بمنظور فعالیت در زمینه ى طراحى لباس و چاپ دستى( باتیک) روى ابریشم به ثبت رسیده است.
این لغت در زبان فارسى کهن به معانى فکر و اندیشه ى نو، هدیه ى پروردگار و نیز زن شیک پوش میباشد.
برند ژینور با ترکیب بندى ، طرحهاى مدرن و پست مدرن و رنگها و طرحهاى خواست انسان مدرن، به همسو کردن هنر سنتى باتیک با زندگى مدرن مى اندیشد.

ژینور کار خود را با تولید پارچه های ابریشمی نفیس، به منظور اضافه کردن تنوع و اصالت، و نیز کمک به هنر باتیک جهت رشد و تعالی بیشتر و نیز یافتن راه های جدید جهت نمایش زیبایی خود، آغاز کرد. تولید این پارچه ها منجر به طراحی و تولید روسری ، شال اکسسوار و انواع پوشش های زنانه توسط این برند شد و بعد از بازخورد فوق العاده و درخواست جهت تولید و ارائه محصولات مرتبط با پوشیدنی های مردانه، این برند اقدام به تولید کراوات، پاپیون و دستمال گردن و سر جهت پاسخگویی به نیاز بازار در درجه اول و نیز تجربه زیبایی باتیک در دنیای پوشیدنی های مدرن گردید.

پس از آن، ژینور اقدام به آزمایش و ارزیابی قدرت باتیک در طراحی و تولید لباس های مجلل آماده استفاده زنانه برای مراسم ها و میهمانی های رسمی به عنوان دومین گروه از محصولات خود نمود.
برند ژینور همچنان در حال یاد گیری و آزمایش ایده های جدید می باشد تا کاربردهای بیشتری را برای هنر باتیک در زندگی روزمره یافته و این هنر زیبا را بیشتر در معرض دید قرار دهد. محصولات ژینور که همگی توسط چاپ دستی و به صورت دست دوز تولید می شوند، همچنان در گروه محصولات پوشیدنی لوکس قرار دارند، با این حال ژینور در حال توسعه راهکارهایی جهت رشد و توسعه این هنر زیبا به ماورای دنیای پوشیدنی های لوکس، و استفاده و معرفی بیشر آن به اقشار مختلف جامعه می باشد.

محصولات ژینور بسته به طراحى و جنس ابریشم مورد استفاده در سه کلاس کارى A,B,,C تولید و عرضه میگردد.

کلاس A، بر روى مرغوبترین انواع ابریشم کار شده، غیر قابل تکرار است و ارزش کلکسیونى دارد.
کلاس B نیز همچن کلاس A,بر روى مرغوبترین انواع ابریشم کار میشود ولى قابل تکرار است.
کلاس C بر روى ابریشم درجه ى ٢ کار شده، قابل تکرار است و هدف از طراحى و اجراى آن دسترسى قشر متوسط جوامع به محصولات ژینو میباشد.

(نکته: در طرحهاى کلاس A, اجراى طرحى بینظیر با ارزشى کلکسیونى مهمتر از جنس ابریشم به کار رفته میباشد لذا ابریشمهاى مورد استفاده در این کلاس اکثراً از بهترین انواع ابریشم و بعضاً از ابریشم درجه ى ٢ میباشد.